Jamsil шүдний эмнэлэг: Шүдээ авахуулахаас өмнө үнэхээр хадгалах боломжгүй юу?
Гол агуулга
Энэ нийтлэлд имплант тавиулахаас өмнө байгалийн шүдээ хадгалах боломж, эмчилгээний аргууд, амжилтын хувь болон хязгаарлалтыг тайлбарлана.
- Байгалийн шүд хадгалах эмчилгээ (мэдрэлийн эмчилгээ, үндэс таслах мэс засал, шүд дахин суулгах) нь 85-95% амжилттай байх боловч шүдний үлдэгдэл эдийн хэмжээнээс ихээхэн хамаарна.
- Микроскопоор хийх мэдрэлийн эмчилгээ нь энгийн аргаас 10-15% илүү өндөр амжилттай бөгөөд ялангуяа дахин эмчилгээ шаардлагатай тохиолдолд үр дүнтэй.
- Бүх шүдийг хадгалах боломжгүй—босоо хагарал, үндэсний 2/3-с илүү шимэгдэл, буйлны хүнд өвчин зэрэг нь авахуулах шалтгаан болно.
- Seoul, Songpa-gu (송파구), Jamsil (잠실) бүсэд амьдардаг монгол иргэд хэл, даатгалын асуудалтай тулгардаг тул урьдчилж лавлах нь чухал.
Өөр эмнэлэгт очиход “Шүдээ авахуулаад имплант тавиулах хэрэгтэй” гэж хэлсэн үү? Та ганцаараа биш. Олон хүн ийм мэдээлэл авсны дараа үнэхээр авахуулах шаардлагатай юу гэж эргэлзэж, илүү их мэдээлэл хайдаг. Энэ нийтлэлээс та шүдээ хадгалах бодит боломж, эмчилгээний төрлүүд, хязгаарлалтыг олж мэдэх болно.
Байгалийн шүд хадгалах эмчилгээ гэж юу вэ?
Байгалийн шүд хадгалах эмчилгээ гэдэг нь эвдэрсэн, халдвар авсан, гэмтсэн шүдийг авахуулахгүйгээр засаж, үйл ажиллагааг нь сэргээх бүх төрлийн эмчилгээний аргыг хэлнэ. Энэ нь имплант эсвэл гүүрэн протез хийлгэхээс илүү хямд, богино хугацаанд дуусах боломжтой.
Гэхдээ бүх шүдийг хадгалах боломжгүй. Зарим тохиолдолд авахуулж, имплант тавиулах нь урт хугацаанд илүү найдвартай шийдэл байдаг. Тиймээс эхлээд нарийвчилсан оношилгоо хийлгэх нь маш чухал юм.
Солонгост ажиллаж, амьдарч буй монгол иргэдийн хувьд хэл, даатгалын асуудал тулгардаг. Орчуулагчтай эмнэлэг хайх эсвэл урьдчилж утсаар асуух нь цаг хэмнэнэ. Yonsei Gunho Dental Clinic (연세건호치과) нь Jamsil (잠실), Songpa-gu (송파구) бүсэд байрладаг бөгөөд мэргэжлийн эмч нар зөвлөгөө өгдөг.
Ямар тохиолдолд шүдийг хадгалж болох вэ?
Шүд хадгалах боломжтой эсэх нь шүдний үлдэгдэл эд, үндэсний байдал, буйлны өвчний түвшингээс хамаарна. Доорх хүснэгтээс хадгалах боломжтой болон боломжгүй тохиолдлуудыг харьцуулж үзээрэй.
| Шалгуур | Хадгалах боломжтой | Хадгалах боломжгүй |
|---|---|---|
| Шүдний эдийн хэмжээ | 50%-с дээш үлдсэн | 30%-с бага үлдсэн |
| Үндэсний байдал | Хэвтээ хагарал, 1/3 хүртэл шимэгдэл | Босоо хагарал, 2/3-с дээш шимэгдэл |
| Буйлны байдал | Хөнгөн, дунд зэргийн буйлны өвчин | Хүнд хэлбэрийн буйлт, ясны хүнд шимэгдэл |
| Халдвар | Үндэсний үзүүрт хязгаарлагдсан | Хажуугийн яс руу тархсан |
| Өмнөх эмчилгээ | Анхны мэдрэлийн эмчилгээ эсвэл нэг удаагийн дахин эмчилгээ | Олон удаа амжилтгүй болсон |
Урд шүдний хувьд титэм (crown), ламинат, наалдамхай сэргээлт зэргээр хэлбэр, өнгийг сэргээж болно. Араа шүдний хувьд онлэй, оверлэй хийснээр шүдний эдийг бага зүссэнээр хадгална. Гэхдээ эдгээр нь 100% амжилт баталгаажуулахгүй—дахин эмчилгээ шаардагдах магадлал үргэлж байна.
Мэдрэлийн эмчилгээ болон микроскопын давуу тал
Мэдрэлийн эмчилгээ (root canal treatment) гэдэг нь шүдний дотор талын халдварласан эсвэл үхсэн мэдрэл, эдийг авч, сувгийг цэвэрлэн, битүүмжлэх эмчилгээ юм. Энэ эмчилгээгээр шүдний үндэсийг хадгалж, дээр нь титэм угсарна.
Микроскопоор хийх мэдрэлийн эмчилгээ нь 20-25 дахин томруулж харах боломж олгодог. Ингэснээр:
- Нарийн, муруй сувгийг олж цэвэрлэнэ
- Хагарал, нүхийг эрт илрүүлнэ
- Өмнөх эмчилгээнээс үлдсэн материалыг бүрэн авна
- Эрүүл эдийг хамгийн бага хэмжээгээр гэмтээнэ
Судалгаагаар микроскопоор хийсэн мэдрэлийн эмчилгээ нь энгийн аргаас 10-15% илүү өндөр амжилттай байдаг. Ялангуяа дахин эмчилгээ (retreatment) хийх үед энэ ялгаа илүү тод харагдана.
Дахин мэдрэлийн эмчилгээ гэдэг нь өмнө нь мэдрэлийн эмчилгээ хийсэн шүдэнд дахин халдвар үүссэн үед хийх эмчилгээ юм. Хуучин бөглөлтийг авч, сувгийг дахин цэвэрлэж, шинээр битүүмжилнэ. Энэ нь анхны эмчилгээнээс илүү төвөгтэй боловч шүдийг авахуулахаас зайлсхийх сүүлчийн боломж байдаг.
Dr. Park Ji-ho (Нүүр амны мэс засал)-ийн зөвлөгөө
Шүдээ авахуулах шийдвэр гаргахаас өмнө микроскопоор үзлэг хийлгэхийг зөвлөж байна. Энгийн рентгенээр харагдахгүй жижиг хагарал, нэмэлт сувгийг олж илрүүлснээр эмчилгээний төлөвлөгөө эрс өөрчлөгдөх тохиолдол олон байдаг.
Үндэс хадгалах мэс заслын аргууд
Мэдрэлийн эмчилгээ амжилтгүй болсон эсвэл үндэсний үзүүрт байнгын халдвар байвал мэс заслын аргаар үндэсийг хадгалах боломжтой. Гурван үндсэн арга байдаг:
- Үндэсний үзүүр таслах мэс засал (Apicoectomy) — Үндэсний үзүүрийн 2-3 мм хэсгийг халдварласан эдийн хамт авч, ар талаас битүүмжилнэ. Амжилтын хувь 85-95% орчим байдаг. Эмчилгээний хугацаа ихэвчлэн 1-2 цаг, эдгэрэлт 1-2 долоо хоног.
- Үндэс таслах (Root resection) — Олон үндэстэй шүдний (ихэвчлэн араа шүд) нэг үндэсийг бүрэн авна. Бусад үндэс эрүүл бол шүдийг хадгална. Энэ арга илүү төвөгтэй бөгөөд шүдний ачаалал даах чадвар буурна.
- Шүд дахин суулгах (Intentional replantation) — Шүдийг болгоомжтой сугалж, амнаас гадуур халдварыг цэвэрлэн, буцааж суулгана. Бусад арга үр дүнгүй үед сонгох сүүлчийн арга. Амжилтын хувь 70-85% байх боловч шүдний байдлаас ихээхэн хамаарна.
Эдгээр мэс засал нь бүгд 100% баталгаа өгөхгүй. Шүдний үлдэгдэл эд бага, үндэс богино, эсвэл хүнд хэлбэрийн буйлны өвчинтэй бол амжилтын хувь буурна. Зарим тохиолдолд мэс заслын дараа 1-2 жилийн дараа шүдийг авахуулах шаардлага гарч болно.
Эмчилгээний үе шат: Шүд хадгалах бүрэн процесс
Шүд хадгалах эмчилгээ нь ихэвчлэн 2-4 удаагийн эмнэлэгт ирэлтээр дуусах бөгөөд нийт хугацаа 2-6 долоо хоног байна. Доорх алхмуудыг дагана:
- 1-р алхам: Нарийвчилсан оношилгоо — Рентген, шаардлагатай бол CBCT (3D дүрслэл) авч, шүдний байдлыг бүрэн үнэлнэ. Хадгалах боломжтой эсэхийг тодорхойлж, эмчилгээний төлөвлөгөө гаргана. Энэ үе шатанд асуултаа асууж, эргэлзээгээ шийдвэрлээрэй.
- 2-р алхам: Халдвар хяналт — Халдвар байвал эхлээд үүнийг багасгана. Зарим тохиолдолд антибиотик уух шаардлагатай. Энэ үе шат 3-7 хоног үргэлжилж болно.
- 3-р алхам: Үндсэн эмчилгээ — Мэдрэлийн эмчилгээ, дахин эмчилгээ эсвэл мэс засал хийнэ. Микроскоп ашиглах тохиолдолд илүү урт хугацаа шаардагдана (1-2 цаг). Мэдээ алдуулалт хэрэглэх тул өвдөлт бараг мэдрэгдэхгүй.
- 4-р алхам: Сэргээлт угсрах — Эдгэрсний дараа шүдэн дээр титэм, онлэй эсвэл оверлэй угсарна. Араа шүдний хувьд бат бөх чанарын төлөө титэм зайлшгүй шаардлагатай. Урд шүдний хувьд гоо зүйн сэргээлт хийнэ.
- 5-р алхам: Хяналтын үзлэг — 3-6 сарын дараа рентген авч, эдгэрэлтийг шалгана. Дахин халдвар илэрвэл нэмэлт эмчилгээ хэрэгтэй болно. Жил бүр тогтмол шалгуулах нь чухал.
Солонгост оршин суугаа монголчуудын хувьд оршин суугчийн даатгал (국민건강보험) байгаа эсэхээс зардал ихээхэн хамаарна. Даатгалгүй бол зардал өндөр байх тул эмнэлэгт урьдчилж асууж, төлөвлөгөө гаргах нь зүйтэй. Мөн эмчилгээний хугацаа урт байвал ажлын цагтай зохицуулах шаардлагатай.
Дүгнэлт: Шүдээ хадгалах эсвэл имплант хийлгэх үү?
Имплант бол маш сайн шийдэл боловч байгалийн шүдтэй адилгүй. Хэрэв шүдээ хадгалах боломжтой бол энэ нь ихэвчлэн илүү хямд, богино хугацаанд дуусах, мэдрэл хадгалагдах зэрэг давуу талтай. Гэхдээ урт хугацааны үр дүнг анхаарах хэрэгтэй.
Хадгалах эмчилгээ амжилттай болох эсэх нь:
- Шүдний үлдэгдэл эдийн хэмжээ
- Үндэсний урт, хэлбэр
- Буйлны эрүүл мэнд
- Та өөрийн амны хөндийн эрүүл мэндийг хэрхэн арчилдаг
зэргээс шалтгаална. Зарим тохиолдолд хадгалах эмчилгээ хийсний дараа 5-10 жилийн дараа имплант хийлгэх шаардлага гарч болно. Гэхдээ энэ хугацаанд та өөрийн шүдээ хэрэглэж байгаа нь үнэ цэнэтэй.
Хэрэв та Seoul, Songpa-gu, Jamsil бүсэд оршин суудаг бөгөөд шүдээ хадгалах талаар зөвлөгөө авахыг хүсвэл мэргэжлийн эмчээс үзлэг авах нь зөв шийдвэр гаргахад тусална. Yonsei Gunho Dental Clinic-т Шүд хадгалах эмчилгээний чиглэлийн мэргэжилтэн эмч нар ажилладаг бөгөөд 2-р шугамын Jamsil Saenae станц (잠실새내역), 2-р болон 9-р шугамын Jonghap Undongjang станцаас (종합운동장역) явган 5 минутын зайд байрладаг. Утас: 02-6956-9949.
Буйл уруудаж шүд хүйтэнд мэдрэг болсон тохиолдолд буйл шилжүүлэн суулгах (CTG) эмчилгээгээр буйлыг дахин бүрхэж, шүдний эрүүл мэндийг хадгалах боломжтой. Энэ эмчилгээ нь ялангуяа урд шүдний гоо зүйг сайжруулахад үр дүнтэй.
Энэхүү нийтлэл нь шүдний эмчилгээний талаарх ерөнхий мэдээлэл өгөх зорилготой бөгөөд тодорхой оношилгоо, эмчилгээний талаарх эмнэлгийн зөвлөгөөг орлохгүй. Эмчилгээний арга, хугацаа, үр дүн нь хүн бүрийн амны хөндийн байдлаас хамаарч харилцан адилгүй байдаг тул үнэн зөв оношилгоо, эмчилгээний төлөвлөгөөний талаар шүдний эмчтэй шууд зөвлөлдөнө үү.
Эмнэлгийн хяналт: Dr. Park Ji-ho (Нүүр амны мэс заслын мэргэжилтэн)
Түгээмэл асуулт (FAQ)
Мэдрэлийн эмчилгээ хийлгэсний дараа шүд хэр удаан барих вэ?
Зөв хийгдсэн мэдрэлийн эмчилгээний дараа шүд 10-15 жил, заримдаа насан туршид барьдаг. Гэхдээ энэ нь титэм угсарсан эсэх, амны хөндийн арчилгаа, тогтмол үзлэгт хамрагдаж байгаа эсэхээс ихээхэн хамаарна. Шүдний үлдэгдэл эд бага байх тусам хугацаа богиносно.
Микроскопоор хийх мэдрэлийн эмчилгээ энгийнээс юугаараа ялгаатай вэ?
Микроскоп нь 20-25 дахин томруулж харах боломж олгодог тул нарийн сувгийг олж, жижиг хагарлыг илрүүлж, эрүүл эдийг хамгаална. Судалгаагаар амжилтын хувь 10-15% илүү өндөр байдаг бөгөөд ялангуяа дахин эмчилгээ, төвөгтэй тохиолдолд давуу талтай.
Шүд хадгалах эмчилгээ имплантаас хямд уу?
Ихэнх тохиолдолд тийм. Мэдрэлийн эмчилгээ + титэм нь имплантын нийт зардлаас бага байдаг. Гэхдээ шүдний байдлаас хамаарч нэмэлт мэс засал шаардагдвал зардал нэмэгдэнэ. Урьдчилж үнийн санал авч, харьцуулах нь зүйтэй.
Солонгосын даатгал шүд хадгалах эмчилгээнд хамаарах уу?
Оршин суугчийн эрүүл мэндийн даатгал (국민건강보험) мэдрэлийн эмчилгээний зарим хэсгийг хамардаг. Гэхдээ титэм, мэс засал зэрэг нь ихэвчлэн даатгалд хамаарахгүй. Эмнэлэгт урьдчилж асууж, яг хэдэн төгрөг төлөхөө мэдэж авах нь чухал.
Өмнө нь мэдрэлийн эмчилгээ хийлгэсэн шүдэнд дахин халдвар орвол яах вэ?
Дахин мэдрэлийн эмчилгээ (retreatment) хийх боломжтой. Хуучин бөглөлтийг микроскопоор авч, сувгийг дахин цэвэрлэнэ. Хэрэв энэ нь амжилтгүй болвол үндэсний үзүүр таслах мэс засал эсвэл шүд дахин суулгах сонголт байна. Эцсийн шийдвэрийг эмчтэй хамт гаргана.